VoiceFactory: Radioactief

Op 29 september 2006 ging RadioActief op bezoek en onderzoek bij The VoiceFactory. Gert De Landsheer sprak met met haar afgevaardigd bestuurder, Gert Terny.

RadioActief: Wie of wat is de VoiceFactory?

Gert Terny: De meeste sessies in het kader van 'The VoiceFactory', worden gegeven door mezelf. Ik genoot een theateropleiding, werk als acteur en regisseur en ging me in Engeland en de VS vervolmaken in stem-en lichaamswerk voor acteurs, zangers en mediamensen bij enkele van de grootste namen die er op dat vlak te vinden zijn : Patsy Rodenburg (die o.a. ook BBC-mensen coacht), Arthur Lessac (de leraar van o.a. sterren als Michael Douglas, Faye Dunaway en Martin Shean) en Catherine Fitzmaurice. Stuk voor stuk mensen die op het vlak van stemcoaching voor theater, film en media aan de absolute wereldtop staan. In het kader van sommige opdrachten werk ik samen met specialisten op het vlak van communicatie, mediatraining enz.

RadioActief: Wat doet VoiceFactory precies?

Gert Terny: We helpen mensen op het vlak van stemgebruik, houding , beweging en presentatie. We werken met radio- en televisiemensen, acteurs en zangers, theatergezelschappen maar ook met zakenmensen en politici. We verzorgen de stemmenregie voor publiciteitsspots en animatiefilms , geven lessen en workshops aan theater- en media- opleidingen in België, Nederland, Engeland en de VS en verzorgen workshops en lezingen rond creatief en verantwoord gebruik van stem en lichaam voor scholen, bedrijven...
Kortom voor iedereen die het ons vraagt. Zo werken we bv. ook voor enkele van de grote musea in Vlaanderen en Nederland : het Muhka, het Rijksmuseum, het Van Goghmuseum, het Stedelijk Museum in Amsterdam, verzorgden we o.a. sessies voor VDAB en de Krijgsmacht, de tolkenopleiding. Maar ook bv. voor de Post- Academische Vorming voor Logopedisten en NKO-artsen aan de Universiteit Antwerpen. Behalve professionele stemgebruikers krijgen we ook mensen over de vloer die behoefte hebben aan stemtherapie.

RadioActief: Wat is het verschil tussen jullie werkmethodes en het volgen van dictie bij een logopediste?

Gert Terny:
Dat verschil begint al bij de opleiding. De logopedie-opleiding is een 'medische’ opleiding. De opleiding tot stemcoach zoals ik die in Engeland en de VS heb gekregen, vertrekt van het aanleren van een ‘gezond’ gebruik van stem en lichaam, maar richt zich vooral op het coachen van theater-, film- en mediamensen en andere professionele stemgebruikers. Er wordt niet alleen gewerkt aan de technische kant van de zaak, maar ook aan het interpretatieve en het artistieke.
Waar de logopedisten in hoofdzaak opgeleid worden om ‘zieke’ stemmen te verbeteren of aan spraakgebreken te verhelpen, gaan wij vooral op zoek naar hoe de stem niet alleen optimaal kan gebruikt worden, maar ook naar hoe je via het spreken (en bewegen) je persoonlijkheid volledig tot uiting kan brengen. Sterker nog : hoe je door middel van stem- en lichaamswerk je persoonlijkheid en uitstraling kan versterken. In de opleiding tot stemcoach komt het acteren en regisseren sterk aan bod, en ligt ook een zwaar accent op de fysieke training.
Daarnaast is er binnen die opleiding veel aandacht voor het omgaan met taal en teksten, het werken in verschillende stijlen, het omgaan met en oproepen van emoties (bij jezelf en bij het publiek). De stemcoach is dus eigenlijk ook opgeleid tot (stem-) regisseur en soms tot acteur. Dat is een fundamenteel verschil met de logopedie-opleiding. Het feit dat ik daarnaast zelf niet alleen een theater- en televisie-achtergrond heb (als acteur en regisseur), maar ook als journalist heb gewerkt, zorgt dat ik tijdens de coachingsessies heel specifieke accenten kan leggen.

Daarnaast ben ik één van de enigen in Europa (en de enige in België) die werkt volgens de methode van Arthur Lessac. Lessac gaat ervan uit dat’ overtuigend spreken’ een kwestie is van leren hoe je de dingen voelt met elke vezel in je lijf en hoe je ganse lichaam bij het spreken betrokken wordt. Zelfs al sta je voor een camera en mag je amper bewegen, binnenin moet het één en al leven zijn. Jammer genoeg is de logopedie-opleiding hier nog te veel gericht op het louter correct leren gebruiken van de ademhalings- en articulatie-organen, het bijschaven van de uitspraak en het aanleren van intonatiepatronen. Het bewustzijn dat spreken een kwestie is van de ganse persoon (stem, lichaam, de manier van bewegen, de persoonlijkheid) is misschien wel doorgedrongen, maar wordt nog niet echt in praktijk gebracht. Er zijn hier een aantal logopedisten die prachtig werk leveren, maar er zijn er jammer genoeg nog veel te veel die alleen ‘talking heads’ afleveren en die – het moet gezegd- nog veel te weinig afweten van de stempraktijk. Er moet dringend iets gebeuren met die opleidingen!

RadioActief: Hoe gaan jullie precies te werk ?

Gert Terny:
De werkmethode wordt volledig afgestemd op de behoeften en de doelstellingen van onze cliënten en opdrachtgevers. Om het simpel te stellen : we gaan na waar die mensen naar toe willen en hoe ze daar op de meest efficiënte manier kunnen geraken. Soms moeten we nagaan wat er fout loopt met iemands stemgebruik of uitspraak en hoe we daaraan kunnen verhelpen. In andere gevallen zoeken we uit hoe iemand zijn persoonlijkheid optimaal kan laten horen in zijn stem en presentatie. Of we gaan in overleg op zoek naar een nieuwe presentatiestijl voor een programma of een zender…
Soms worden we benaderd door een presentator, soms door een producer of een nethoofd,…. De ene keer kruipen we in een louter analyserende en adviserende rol, de andere keer gaan we - soms zelfs met de ganse ploeg (in geval van radio of televisie : de presentator, de programmamakers, de producer..) - op zoek en concreet aan de slag.
Maar we vertrekken altijd van wat er is. In dit geval: de stem en de persoonlijkheid van de spreker. Met dat ‘materiaal’ proberen we iets nieuws, iets boeiends te maken. Soms krijgen we volledig carte blanche, soms moet het ‘eindresultaat’ aan bepaalde criteria beantwoorden : een bepaalde stijl naar het voorbeeld van een ander programma of een welbepaalde presentator voor een specifieke doelgroep. Soms primeert de vlotheid, in andere gevallen moet het allemaal erg serieus, sommige mensen moeten we leven inblazen, anderen mogen juist wat tot rust worden gebracht…
In elk geval komt het erop neer dat alles op elkaar moet afgestemd raken. Een presentator mag nog zo spontaan zijn en over de prachtigste stem beschikken : indien de teksten niet vlotten of indien hij echt geen voeling heeft met wat hij moet vertellen of de muziek die hij moet aankondigen, lukt het niet… Je kan altijd wel een beetje acteren, maar er zijn grenzen.

RadioActief: Enkele bekende namen graag...

Gert Terny: We beloven onze cliënten steeds de grootste discretie en niet iedereen pakt er graag mee uit dat hij of zij ‘gecoacht’ wordt. Maar we begeleiden regelmatig mensen voor VRT (radio en televisie) , werken samen met Jo De Poorter’s ‘Succescoaching’ en kregen ook al enkele Nederlandse stemmen over de vloer.

RadioActief: Wat mogen we in de toekomst nog van VoiceFactory verwachten ? Wat wil je nog kwijt ?

Gert Terny: We gaan zeker verder op de ingeslagen weg. Maar daarnaast willen we toch ook heel hard aan de boom schudden. Presenteren is een vak of een hobby voor mensen die daadwerkelijk bezeten zijn.
Spijtig genoeg wordt het mediawereldje (en vooral bepaalde tv-stations) meer en meer bevolkt door mooie meisjes die vooral … mooi wezen. Volgens sommigen zijn ze vlot; ik heb soms de indruk dat een aantal mensen hysterie en vlotheid niet meer van elkaar kunnen onderscheiden. Ze willen dat hun ‘presentatrices’ klinken als de ‘gewone mensen’. En met alle respect : vaak kakelen ze er maar op los ; veel te hoog, veel te luid, zonder enige stem- of taalbeheersing; als de eerste de beste enthousiaste discotheekbezoekster…
Het zou de heren en dames ‘mediapersoonlijkheden’ misschien meer tot eer strekken indien de ‘gewone mensen’ zich konden spiegelen aan hun manier van spreken en presenteren en niet omgekeerd. Of zijn kortstondig succes en platte commercie dan toch het allerbelangrijkst? Maar het opzet lijkt geslaagd : sommige presentatrices (en in mindere mate presentatoren) onderscheiden zich in niets van ‘het meisje of de jongen aan de toog’. Behalve dan dat ze misschien een tikkeltje mooier is. Mag het een ietsje meer zijn, a.u.b? Een paar jaar geleden lachten we ons te pletter met het niveau van pakweg de Spaanse, Italiaanse of Turkse televisie. Maar dat lachen vergaat me meer en meer. We kunnen alleen maar hopen dat radio- en televisiemaken terug als een ‘vak’ wordt aanzien en dat ALLE omroepen willen investeren in hun ‘talenten’…

VoiceFactory vzw, Bisschoppenhoflaan 151, 2100 Antwerpen, België - tel.: +32/(0)476/86.58.07 - info[at]voicefactory.be